Po dziesięciu dniach od podpisania dokumentu ACTA wątpliwości raczej przybywa niż ubywa. Politycy, którzy początkowo przekonani byli o konieczności podpisaniu umowy jako międzynarodowego standardu prawnego dziś już nie są stuprocentowo przekonani o zasadności zobowiązania Polski do respektowania wymogów ACTA. To, co wydarzyło się i o czym rozmawiano przez ostatnie dni uporządkować można w kilka grup.

Podpisanie dokumentu przez kraje Unii Europejskiej miało być czystą formalnością ustaloną nieco wcześniej na unijnym forum. Jak się okazało nie wszyscy zaparafowali dokument w ten formalno-automatyczny, a zarazem bezmyślny sposób. Wśród krajów, które nie podpisały ACTA są m.in. Niemcy i Holandia. Znaczy to, że my byliśmy zbyt „obowiązkowi” i wyrwaliśmy się jak przysłowiowy Filip z konopi.

Ważne uwagi wpłynęły od komentatorów prawnych. Twierdzą oni, że ACTA ubezwłasnowolniają naszą inicjatywą prawodawczą. Zawsze już będziemy skrępowani zewnętrznymi uwarunkowaniami, które będą ograniczały możliwości przemian prawnych. Nawet wówczas gdy uwarunkowania te będą nieadekwatne do naszych polskich warunków. A będą nieadekwatne dlatego, że uwarunkowania ACTA wynikają z amerykańskiego systemu prawa, który różni się od europejskiego i różni się od systemu polskiego.

Najważniejszym argumentem za wprowadzeniem uwarunkowań ACTA, była ochrona praw autorskich. Nasi rodzimi twórcy twierdzą, że dokument ten w niczym nie poprawi respektowania ich praw, bo nie o ich prawa chodzi tylko o ochronę interesów wielkich amerykańskich koncernów.

Zapisy mówiące o konieczności ujawniania danych personalnych osób, w przypadku których zaszło podejrzenia naruszania praw autorskich mogą wprowadzić precedens tworzenia systemów typowych dla państwa policyjnego. W dodatku to nie policji - jako stróżom prawa - udostępniane miałyby być dane personalne tylko bezpośrednio zainteresowanym właścicielom praw, czytaj koncernom. Co to znaczy? Czy w koncernach powstaną nowe komórki jakby policyjne. Wrażenie zamętu jest oczywiste i groźba powoływania nowych instytucji, które pod pretekstem ochrony praw dokonywałyby samosądów jest bardzo duża. Powód do protestów oczywisty.

Jeżeli chodzi o ochronę praw... Na jednym z polskich portali księgarskich pojawiła się informacja, że wyniki przeprowadzonych badań przez jedną z sieci sprzedaży wskazują na to, że osoby ściągające pliki z internetu są jednocześnie najlepszymi klientami. Kupują często i dużo. Poszukiwania w internecie rozbudzają ich apetyt konsumpcyjny, zwłaszcza ten dotyczący jakości kulturowych: książek, muzyki i filmów.
Jak się zastanowimy, to zauważymy choćby to, że chęć posiadania oryginału w zasobach prywatnych zbiorów wynika z faktu, że przykładowo albumy muzyczne tworzą pewną artystyczną całość. To nie tylko muzyka. To także projekt i wykonanie okładki, fotosy zawarte w książeczce dołączonej do płyty. Plik mp3 ściągnięty z internetu to tylko muzyka i to w dodatku często gorszej jakości, bo format ten ma obcięte pewne częstotliwości pasma słyszalnego. Było to warunkiem dla ograniczenia objętości pliku wyrażonej w megabajtach.
Jeżeli podróże po sieci rozbudzają apetyt i mają wpływ na poziom zakupów to czy byłoby zasadne wprowadzenie tu daleko posuniętych ograniczeń publikacji?

Bardzo ciekawe spostrzeżenie wniosła ostatnio Rzecznik Praw Obywatelskich Irena Lipowicz. Zwróciła ona bowiem uwagę na fakt, że umieszczanie plików w sieci, np. na portalach społecznościowych, świadczy nie tyle o zjawisku piractwa tylko o bardzo ważnym dziś zjawisku budowania „patchworkowej tożsamości”. Jaki z tego wniosek? Ograniczenia jakie wprowadza ACTA staną w poprzek bardzo ważnym potrzebom decydującym o zachowaniu integralności osobowej w entropii świata współczesnego. Stąd ACTA nie tylko nie uwzględniają potrzeb zwykłych użytkowników sieci, ale wręcz wprowadzają mechanizmy działające przeciwko tym użytkownikom. Myślę, że w natłoku różnych komentarzy i opinii uwaga Ireny Lipowicz o budowaniu „patchworkowej tożsamości” jest jedną z najważniejszych w dyskusji. Brawo Pani Rzecznik.